{"id":126,"date":"2026-05-08T10:58:13","date_gmt":"2026-05-08T08:58:13","guid":{"rendered":"http:\/\/missionpossible.netidea.pl\/?p=126"},"modified":"2026-05-12T13:09:13","modified_gmt":"2026-05-12T11:09:13","slug":"zapewnienie-ambitnegowdrozenia-ets2-list-otwarty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/missionpossible.netidea.pl\/?p=126","title":{"rendered":"Ekspertyza: Podziemny ekran w Turowie nie zatrzymuje ucieczki wody. Rekultywacja odkrywki mo\u017ce potrwa\u0107 ponad 100 lat"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Najnowsza ekspertyza hydrogeologiczna dotycz\u0105ca kopalni Tur\u00f3w wskazuje, \u017ce podziemny ekran przeciwfiltracyjny dzia\u0142a jedynie lokalnie i nie zatrzymuje regionalnego leja depresji. D\u0142ugofalowe skutki odwodnienia mog\u0105 ci\u0105\u017cy\u0107 na regionie przez nawet kilkaset lat, a rekultywacja odkrywki mo\u017ce potrwa\u0107 ponad 100 lat.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"838\" height=\"170\" src=\"http:\/\/missionpossible.netidea.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Zrzut_ekranu_2026-02-13_180112.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-343\" srcset=\"https:\/\/missionpossible.netidea.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Zrzut_ekranu_2026-02-13_180112.png 838w, https:\/\/missionpossible.netidea.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Zrzut_ekranu_2026-02-13_180112-300x61.png 300w, https:\/\/missionpossible.netidea.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Zrzut_ekranu_2026-02-13_180112-768x156.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 838px) 100vw, 838px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sp\u00f3r z Czechami o Tur\u00f3w by\u0142 sporem o wod\u0119, kt\u00f3ry kosztowa\u0142 Polsk\u0119 ponad 450 milion\u00f3w z\u0142otych*. Najnowsza ekspertyza hydrogeologiczna dotycz\u0105ca kopalni w\u0119gla brunatnego Tur\u00f3w pokazuje, \u017ce tzw. ekran przeciwfiltracyjny b\u0119d\u0105cy rezultatem polsko-czeskiej umowy z lutego 2022 roku**&nbsp; przyni\u00f3s\u0142 ograniczone i lokalne efekty, natomiast nie rozwi\u0105zuje kluczowego problemu leja depresji ani d\u0142ugofalowych skutk\u00f3w odwodnienia terenu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dokument wskazuje tak\u017ce na powa\u017cne ryzyka zwi\u0105zane z planowan\u0105 rekultywacj\u0105 wyrobiska wodami rzeki Nysy \u0141u\u017cyckiej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ekran chroni tylko lokalnie&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z danych monitoringowych prowadzonych po polskiej i czeskiej stronie granicy wynika, \u017ce od 2022 roku w bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie ekranu (do kilkuset metr\u00f3w) obserwowane jest podnoszenie si\u0119 poziomu w\u00f3d podziemnych &#8211; miejscami nawet o kilka metr\u00f3w. Dotyczy to g\u0142\u00f3wnie najintensywniej drenowanych warstw wodono\u015bnych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednocze\u015bnie ekspertyza jasno wskazuje, \u017ce poza tym obszarem efekt ten jak dot\u0105d nie wyst\u0119puje. W g\u0142\u0119bszych warstwach wodono\u015bnych, dalej od ekranu &#8211; m.in. mi\u0119dzy granic\u0105 pa\u0144stwow\u0105 a miastem Hr\u00e1dek nad Nisou &#8211; poziom w\u00f3d nadal si\u0119 obni\u017ca. Oznacza to, \u017ce ekran nie zatrzymuje regionalnego leja depresji, a jego oddzia\u0142ywanie ma charakter lokalny, ale nie chroni zasob\u00f3w wodnych ca\u0142ej niecki \u017cytawskiej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211;&nbsp;<em>\u201eEkran przeciwfiltracyjny w Turowie dzia\u0142a tylko lokalnie. Chroni najbli\u017csze otoczenie, ale nie zatrzymuje leja depresji ani nie odwraca skutk\u00f3w wieloletniego odwodnienia. To \u015brodek ograniczaj\u0105cy szkody, a nie rozwi\u0105zanie problemu<\/em>.\u201d \u2013 m\u00f3wi dr Sylwester Kra\u015bnicki, hydrogeolog i autor ekspertyzy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Im g\u0142\u0119biej kopalnia, tym wi\u0119kszy drena\u017c&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Autor raportu zwraca uwag\u0119, \u017ce jednocze\u015bnie z budow\u0105 ekranu osi\u0105gni\u0119to g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 eksploatacji i odwodnienia z\u0142o\u017ca wynosz\u0105c\u0105 ponad 300 metr\u00f3w. To powoduje dalsze pog\u0142\u0119bianie leja depresji i cz\u0119\u015bciowo niweluje pozytywny wp\u0142yw ekranu. W praktyce oznacza to, \u017ce im g\u0142\u0119biej prowadzona jest eksploatacja, tym wi\u0119kszy jest drena\u017c w\u00f3d podziemnych &#8211; tak\u017ce poza obszarem chronionym ekranem. Oznacza to, \u017ce efekt ochronny ekranu jest stale os\u0142abiany przez rozw\u00f3j samej kopalni.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nysa \u0141u\u017cycka mo\u017ce nie ud\u017awign\u0105\u0107 rekultywacji<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ekspertyza bardzo krytycznie ocenia realno\u015b\u0107 plan\u00f3w rekultywacji wyrobiska wodami powierzchniowymi. Zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi za\u0142o\u017ceniami zbiornik ko\u0144cowy mia\u0142by by\u0107 wype\u0142niany m.in. wodami Nysy \u0141u\u017cyckiej przez oko\u0142o 35-37 lat.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Analiza danych hydrologicznych pokazuje, \u017ce \u015brednie i minimalne przep\u0142ywy Nysy \u0141u\u017cyckiej systematycznie malej\u0105. Je\u015bli obecne trendy si\u0119 utrzymaj\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u015bredni przep\u0142yw rzeki mo\u017ce spa\u015b\u0107 do ko\u0144ca XXI wieku o 50-60%,<\/li>\n\n\n\n<li>przep\u0142ywy minimalne nawet o 60\u201370%,<\/li>\n\n\n\n<li>a sama rzeka mo\u017ce okresowo wysycha\u0107.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; \u201e<em>Malej\u0105ce przep\u0142ywy Nysy \u0141u\u017cyckiej oznaczaj\u0105, \u017ce dost\u0119pne zasoby wodne mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 niewystarczaj\u0105ce do rekultywacji wodnej wyrobiska w zak\u0142adanym tempie. W skrajnym scenariuszu zamiast 30-40 lat, nape\u0142nianie zbiornika mo\u017ce potrwa\u0107 ponad 100 lat &#8211; o ile w og\u00f3le b\u0119dzie mo\u017cliw<\/em>e\u201d \u2013 podkre\u015bla dr Kra\u015bnicki.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Brak gotowej strategii na kluczowy etap<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ekspertyza podkre\u015bla, \u017ce mimo zbli\u017cania si\u0119 do ko\u0144cowego etapu eksploatacji z\u0142o\u017ca, nie istnieje szczeg\u00f3\u0142owa i realistyczna koncepcja rekultywacji wyrobiska. Autor nie wyklucza r\u00f3wnie\u017c scenariusza wcze\u015bniejszego zamkni\u0119cia kopalni z powod\u00f3w ekonomicznych, co dodatkowo zwi\u0119ksza wag\u0119 pilnego przygotowania takiej strategii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; \u201e<em>Ekran przeciwfiltracyjny nie zosta\u0142 zaprojektowany do likwidacji leja depresji i nie spe\u0142nia takiej funkcji. Jego oddzia\u0142ywanie jest ograniczone przestrzennie i nie obejmuje obszar\u00f3w po\u0142o\u017conych dalej od kopalni, gdzie nadal obserwuje si\u0119 spadki poziomu w\u00f3d podziemnych<\/em>\u201d &#8211; ostrzega naukowiec.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wyniki ekspertyzy nie pozostawiaj\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci: dalsze odk\u0142adanie planu zamkni\u0119cia kopalni i rekultywacji odkrywki to powa\u017cny b\u0142\u0105d \u015brodowiskowy i strategiczny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211;&nbsp; \u201c<em>Ekspertyza potwierdza s\u0142uszno\u015b\u0107 wieloletnich stara\u0144 o okre\u015blenie harmonogramu odej\u015bcia od w\u0119gla i zamykania kompleksu Tur\u00f3w przez rz\u0105d i PGE. Region Tr\u00f3jziemia potrzebuje min. natychmiastowego, realistycznego planu przywr\u00f3cenia w\u00f3d i zako\u0144czenia eksploatacji. Odk\u0142adanie tych dzia\u0142a\u0144 jest b\u0142\u0119dem.<\/em>\u201d &#8211; komentuje Rados\u0142aw Gawlik, prezes Stowarzyszenia Ekologicznego EKO-UNIA.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z raportu jednoznacznie wynika, \u017ce czas na decyzje i rzetelne planowanie ko\u0144ca dzia\u0142alno\u015bci kopalni jest teraz, a nie za kilkana\u015bcie czy kilkadziesi\u0105t lat.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201c<em>Trudno zrozumie\u0107 dlaczego PGE odmawia udost\u0119pnienia aktualizacji modelu hydrogeologicznego wszystkim zainteresowanym zas\u0142aniaj\u0105c si\u0119 prawami autorskimi. To absurdalne, bo ani woda w Nysie \u0141u\u017cyckiej ani sama rzeka nie nale\u017c\u0105 do PGE&#8221;<\/em>&nbsp; &#8211; punktuje Kuba Gogolewski, dyrektor programowy Fundacji \u201cRozw\u00f3j TAK &#8211; Odkrywki NIE\u201d &#8211;&nbsp; \u201c<em>Nowy prezes PGE powinien w ramach nowej strategii, nad kt\u00f3r\u0105 trwaj\u0105 obecnie prace, przygotowa\u0107 polityk\u0119 wodn\u0105 sp\u00f3\u0142ki, analizuj\u0105c nie tylko skutki zmiany w stosunkach wodnych na infrastruktur\u0119 i elektrownie nale\u017c\u0105ce do PGE, ale r\u00f3wnie\u017c wp\u0142yw PGE na wody i innych u\u017cytkownik\u00f3w<\/em>\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Skutki Turowa odczuwalne a\u017c na Odrze<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z ekspertyzy wynika te\u017c, \u017ce skutki dzia\u0142alno\u015bci Turowa wykraczaj\u0105 daleko poza granice powiatu czy nawet wojew\u00f3dztwa. Nysa \u0141u\u017cycka jest jednym z kluczowych dop\u0142yw\u00f3w Odry, dlatego ka\u017cdy d\u0142ugotrwa\u0142y pob\u00f3r wody na potrzeby zalewania odkrywki b\u0119dzie wp\u0142ywa\u0142 na przep\u0142ywy w ca\u0142ym systemie rzecznym. W praktyce oznacza to konsekwencje dla gospodarki wodnej i energetyki w zachodniej Polsce.&nbsp; Zalewanie odkrywki w Turowie b\u0119dzie obni\u017ca\u0107 przep\u0142ywy Nysy \u0141u\u017cyckiej, a w suchych latach skutki mog\u0105 by\u0107 odczuwalne a\u017c na granicznej Odrze (rejon Gubina\u2013Gryfina). Oznacza to problemy dla pobor\u00f3w komunalnych wody, \u017ceglugi i funkcjonowania elektrowni.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 &#8222;<em>Woda, kt\u00f3ra normalnie zasila\u0142aby Nys\u0119 \u0141u\u017cyck\u0105, b\u0119dzie w istotnej cz\u0119\u015bci zatrzymywana w odkrywce, zamiast trafi\u0107 do Odry, co pog\u0142\u0119bi problem niskich przep\u0142yw\u00f3w w okresach upa\u0142\u00f3w i ni\u017c\u00f3wek. Pogorszy to warunki poboru wody przez elektrownie w d\u00f3\u0142 rzeki, prowadz\u0105c do pracy ze zmniejszon\u0105 moc\u0105 lub przestoj\u00f3w oraz zwi\u0119kszaj\u0105c ryzyko przekroczenia dopuszczalnej temperatury zrzutu w\u00f3d ch\u0142odniczych. Szczeg\u00f3lnie nara\u017cona jest Elektrownia Dolna Odra z otwartym systemem ch\u0142odzenia&#8221;<\/em>&nbsp;\u2013 wyja\u015bnia Katarzyna Wiekiera ze Stowarzyszenia Pracownia na rzecz Wszystkich Istot, kt\u00f3ra w ramach kampanii&nbsp;<a href=\"https:\/\/klimat.pracownia.org.pl\/\">\u201eRzeki w gor\u0105czce\u201d<\/a>&nbsp;podnosi problem zale\u017cno\u015bci konwencjonalnych elektrowni i rzek.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 &#8222;<em>Elektrownie projektuje si\u0119 na przep\u0142ywy niskie, ale wp\u0142ywu Turowa nikt nie uwzgl\u0119dni\u0142<\/em>&#8221; \u2013 wyja\u015bnia Robert Wawr\u0119ty z Towarzystwa na rzecz Ziemi. \u2013 &#8222;<em>Dolna Odra ju\u017c teraz ma problemy, Wojew\u00f3dzki S\u0105d Administracyjny w lipcu 2025 roku uchyli\u0142 zezwolenie na eksploatacj\u0119 nowej elektrowni poniewa\u017c uzna\u0142, \u017ce ta nie zabezpiecza konieczno\u015bci utrzymania przep\u0142ywu nienaruszalnego rzeki, czyli minimalnego poziomu wody potrzebnego do zachowania w niej \u017cycia<\/em>. &#8222;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Skarg\u0119 w tej sprawie z\u0142o\u017cy\u0142o Towarzystwo na rzecz Ziemi.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podobny proces b\u0119dzie zachodzi\u0107 w zlewni Warty i b\u0119dzie powodowany konieczno\u015bci\u0105 zalania odkrywki Be\u0142chat\u00f3w. Zagrozi ono funkcjonowaniu takich elektrowni jak planowana elektrownia gazowa Adam\u00f3w i Ostr\u00f3w Wielkopolski \u2013 &#8222;<em>W regionach do\u015bwiadczaj\u0105cych silnego stresu wodnego nie powinno w og\u00f3le planowa\u0107 si\u0119 budowy nowych elektrowni termalnych<\/em>.&#8221; &#8211; m\u00f3wi Wawr\u0119ty.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">*&nbsp;<a href=\"https:\/\/curia.europa.eu\/site\/upload\/docs\/application\/pdf\/2026-01\/cp260005pl.pdf\">https:\/\/curia.europa.eu\/site\/upload\/docs\/application\/pdf\/2026-01\/cp260005pl.pdf<\/a>&nbsp;oraz&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.gov.pl\/web\/czechy\/polsko-czeska-umowa-w-sprawie-turowa-obowiazuje-od-roku\">https:\/\/www.gov.pl\/web\/czechy\/polsko-czeska-umowa-w-sprawie-turowa-obowiazuje-od-roku<\/a><br>**&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.gov.pl\/web\/czechy\/polsko-czeska-umowa-w-sprawie-turowa-obowiazuje-od-roku\">https:\/\/www.gov.pl\/web\/czechy\/polsko-czeska-umowa-w-sprawie-turowa-obowiazuje-od-roku<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Najnowsza ekspertyza hydrogeologiczna dotycz\u0105ca kopalni Tur\u00f3w wskazuje, \u017ce podziemny ekran przeciwfiltracyjny dzia\u0142a jedynie lokalnie i nie zatrzymuje regionalnego leja depresji. D\u0142ugofalowe skutki odwodnienia mog\u0105 ci\u0105\u017cy\u0107 na regionie przez nawet kilkaset lat, a rekultywacja odkrywki mo\u017ce potrwa\u0107 ponad 100 lat.&nbsp; Sp\u00f3r z Czechami o Tur\u00f3w by\u0142 sporem o wod\u0119, kt\u00f3ry kosztowa\u0142 Polsk\u0119 ponad 450 milion\u00f3w z\u0142otych*. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":341,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-126","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/missionpossible.netidea.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/126","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/missionpossible.netidea.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/missionpossible.netidea.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/missionpossible.netidea.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/missionpossible.netidea.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=126"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/missionpossible.netidea.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/126\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":345,"href":"https:\/\/missionpossible.netidea.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/126\/revisions\/345"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/missionpossible.netidea.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/341"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/missionpossible.netidea.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=126"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/missionpossible.netidea.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=126"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/missionpossible.netidea.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=126"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}